Người mở đường từ bản Phiêng dẫn đầu Tạc.

Cái còn lại mãi mãi là con đường sẽ giúp bà con đi lại tiện lợi, mở ra tiện ích cho cả bản". Gần mười năm định cư trong vùng đất mới, chịu khó làm ăn, nên gia đình anh Trị trồng được nhiều ngô, lúa, nuôi được nhiều lợn, trở thành tấm gương điển hình về xóa đói, giảm nghèo ở xã Nhạn Môn. Việc học hành của con em trong bản bị lỡ làng, ốm đau bệnh tật phải thay nhau khiêng cáng nên không đến được viện kịp thời vì không có đường đi lại.

Mua gì về phục vụ đời sống và sinh sản cũng phải gánh gồng về nhà; sản xuất nhiều ngô, nuôi nhiều lợn mà khó bán hoặc thẳng tính bị ép giá do không có đường vận chuyển.

Anh Trị bán đi hai con trâu, 19 con lợn, số tiền còn thiếu, anh vay ngân hàng, thuê máy xúc đào khối lượng đất đá lớn trên nhiều đoạn đường mà sức người không làm được, hết tổng cộng hơn 80 triệu đồng.

Anh Trị toan tính, nếu mở đường theo lối mòn cũ thì sẽ rất dài, lại qua suối sâu, vắt qua nhiều mỏm núi, nên công sức và kinh phí thuê máy xúc sẽ rất lớn.

Bài và ảnh: THẾ BÌNH. Cảm động trước tinh thần vì cộng đồng, khi anh đến từng nhà vận động thì bà con thôn Vi Lạp tự nguyện hiến hơn mười nghìn mét vuông đất để anh mở đường mới. Trước đây, gia đình anh Bàn Văn Trị ở gần trung tâm xã, nhưng chỗ ở chật hẹp, không có đất canh tác và chăn nuôi, nên cuộc sống gia đình khó khăn.

Vào tháng 5-2012, sau hơn một tháng anh Trị thuê máy xúc, dốc toàn tâm toàn lực mở đường, con đường mới dài hơn bốn km, rộng 2,5 m từ bản Phiêng Tạc đi qua thôn Vi Lạp ra đường cái lớn được hoàn tất trong niềm vui, sự cảm phục của mọi người.

Từ ngày có đường mới, cuộc sống của người dân bản Phiêng Tạc, đổi thay hẳn, mọi người không phải đi bộ, xe vác vai như trước mà xe máy, công nông đi lại dễ dàng, thông thương hàng hóa thuận tiện, không bị ách tắc, ép ví trước. # Trong việc xây dựng nông thôn mới khi nhiều thôn, bản trên địa bàn huyện Pác Nặm đã phát động phong trào hiến đất, làm đường liên lạc nông thôn noi gương anh Trị. Chướng ngại lớn nhất mà anh Trị và bà con ở bản Phiêng Tạc phải đối mặt là không có đường giao thông, bởi vậy vận chuyển cái gì cũng khó.

Anh Trị cho biết: "Số tiền hơn 30 triệu đồng vay nhà băng để mở đường, tôi sẽ đấu hăng hái chăn nuôi lợn, nuôi trâu, trồng ngô bán lấy tiền để trả hết nợ. Những đoạn đất mềm, khối lượng nhỏ, anh cùng vợ, con dùng xà-beng, cuốc, xẻng đào đắp, san lấp.

Với việc làm thiết thực, có ý nghĩa vì cộng đồng, anh Trị được Tỉnh ủy Bắc Cạn biểu dương, là tiêu biểu học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

Được sự nhất trí của người dân nhưng lại gặp khó khăn lớn là số hộ trong bản quá ít, không có nhiều nhân công để xẻ những sườn núi lớn, các hộ đều nghèo, không có tiền đóng góp để thuê máy xúc đào núi. Sau khi đường làm xong, anh thẳng tuột "bảo dưỡng", tu tạo để bà con đi lại dễ dàng.

Năm 2004, anh Trị vận động mười hộ dân vào Phiêng Tạc, một vùng hẻo lánh để định cư, khai khẩn làm đồng, xây dựng cuộc sống mới. Anh Trị đến bàn với từng gia đình trong bản đóng góp tiền và công sức mở đường từ bản ra đường cái lớn. Chẳng những mang lại sự thay đổi cho bản vùng sâu Phiêng Tạc, việc làm của anh Trị có sức lan tỏa lớn, góp phần tích cực nâng cao nhận thức của quần chúng.

Thấy vậy, dân bản đóng góp gần chín triệu đồng để anh Trị thêm vào thuê máy xúc. Trong những ngày mở đường, vợ con anh nắm cơm ở nhà mang theo, trải áo mưa, lá chuối ăn trưa ngay trên "công trường". Thành thử, anh tự mình "thiết kế" mở đường mới từ Phiêng Tạc qua thôn Vi Lạp xuống đường cái. Không cam chịu cuộc sống mãi khó nhọc và cũng không trông đợi tỉnh, huyện đầu tư mở đường, anh Trị xác định phải cùng dân bản tự mở đường để đi.